Powered By Blogger





Wednesday, 25 March 2015

Hà Nội - Nỗi đau đi cùng năm tháng








Quan chức Hà Nội thời nay với tầm văn hóa thấp kém khi coi những kẻ dùng sức mạnh cơ bắp xô đẩy phụ nữ, đạp lên đầu trẻ con để cướp chút lợi lộc cho riêng mình là “cướp có văn hóa”. Quan chức Hà Nội thời nay với nền tảng lễ nghĩa thảm hại khi coi việc đốn chặt hàng ngàn cây xanh của người dân Hà Nội, của người dân cả nước là việc của riêng họ, “không cần thiết phải hỏi ý kiến người dân”. 

Một đường phố lớn của Hà Nội thẳng tắp, thênh thang bỗng bị nắn lệch, bẻ cong để tránh cho những khối nhà ngất ngưởng của đám quan chức với tầm văn hóa và lễ nghĩa đó không phải giải tỏa rồi cái văn hóa và lễ nghĩa đó lại leo lẻo: Con đường cong mềm mại

Đám dư luận viên là con đẻ của quyền uy chính trị: tuyên giáo thành ủy và là công cụ của sức mạnh bạo lực nhà nước: công an thành phố. Dựa hơi quyền uy chính trị và ỷ thế bạo lực nhà nước, một dúm hơn chục dư luận viên mới dám hung hăng thách thức nhân dân, thách thức dư luận, lồng lộn, điên cuồng như đám côn đồ xông vào phá buổi lễ trang nghiêm tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma của hàng trăm người dân Hà Nội trước sự làm ngơ của dày đặc công an, mật vụ chìm nổi. Khi đám dư luận viên như côn đồ bị nhân dân tại chỗ và dư luận xã hội cả nước vạch mặt, lên án thì những quan chức dùng tiền thuế của dân nuôi dưỡng và sử dụng đám dư luận viên như côn đồ lại một lần nữa bộc lộ cái tầm văn hóa thấp kém và cái nền lễ nghĩa thiếu hụt của mình, chối bỏ trách nhiệm. Nơi nuôi dưỡng đám dư luận viên thì chối bai bải: Dư luận viên Hà Nội không hề xuống đường! Nơi sử dụng dư luận viên thì thí bỏ tàn nhẫn: Những dư luận viên đó là tự phát!

Hưởng lương bổng dân ban, nắm quyền lực dân trao, quan chức chỉ là công bộc của dân, chỉ là kẻ làm thuê cho dân nhưng quan chức Hà Nội thời nay coi cướp là văn hóa, coi dân, những người chủ đích thực của mình như không có. Với tầm văn hóa và nền tảng đạo lí lễ nghĩa đó họ đã làm quá nhiều việc vô lễ, phản văn hóa, hại dân, không phải chỉ nguy hại cho hôm nay mà còn là di họa, là nỗi đau cho nhiều thế hệ mai sau. 

Đường phố của thủ đô hiện đại thẳng tắp bị nắn lệch, bẻ cong làm cho hình hài thủ đô lệch lạc, méo mó như tư duy lệch lạc, như hình hài con người văn hóa méo mó của đám quan chức Hà Nội thời nay. Ngàn năm sau thủ đô Hà Nội hiện đại còn phải mang hình hài lệch lạc, méo mó mang dấu ấn tư duy lệch lạc, mang hình hài con người văn hóa méo mó của đám quan chức thấp văn hóa nhân loại, thiếu đạo lí dân tộc nên chẳng còn chút lễ nghĩa với dân. Đó là nỗi đau đi cùng năm tháng của Hà Nội thủ đô đất nước Việt Nam văn hiến
Hàng xà cừ sức vóc, vững chãi phố Hoàng Diệu. Hàng sấu uy nghi, trầm tư phố Phan Đình Phùng. Hàng cơm nguội lao xao, thì thầm phố Quang Trung. Hàng sữa với dáng hoa hậu thanh mảnh cao ráo nghiêng mình soi bóng mặt hồ Thiền Quang phố Nguyễn Du . . . Những hàng cây cắm rễ vào tầng đất phù sa cổ sông Hồng, lớn lên giữa những ngày Hà Nội trải qua những biến động long trời lở đất. Lớn lên cùng những thế hệ người dân Hà Nội mang thân phận dân nô lệ, mất nước. Lớn lên cùng sự hình thành của Hà Nội đô thị hiện đại với những ngôi nhà phố hai, ba tầng, mái ngói đỏ dưới tán cây xanh, những đường phố láng bê tông nhựa thẳng tắp giữa hai hàng cây non trẻ lao xao trong ngọn gió miên man từ sông Hồng triệu triệu tuổi thổi về. Những hàng cây đã cùng người dân Hà Nội tự tin trải qua bão táp cách mạng, hiên ngang đi qua bom đạn chiến tranh. Những hàng cây có cùng lịch sử, cùng số phận với Hà Nội. Cũng như con người Hà Nội, những hàng cây Hà Nội làm nên bề dày lịch sử, làm nên chiều sâu tâm linh Hà Nội và làm nên vẻ đẹp kiêu sa Hà Nội. Cũng như con người Hà Nội, mỗi cây xanh Hà Nội đều mang hồn Hà Nội. Quan chức Hà Nội hôm nay với tầm văn hóa thấp kém đến mức coi cướp là văn hóa, coi dân, những người chủ đích thực của Hà Nội như không có, họ đâu có hồn để hiểu, để đồng cảm, chia sẻ được với hồn cây, hồn người Hà Nội. 

Chặt trắng cây xanh Hà Nội, những quan chức thấp văn hóa, thiếu lễ nghĩa đang trị vì Hà Nội hôm nay đã giết chết những trang sử sống của Hà Nội, giết chết những mảnh hồn thiên nhiên Hà Nội. Những hàng cây vô hồn rồi sẽ mọc lên ở chỗ những cây xà cừ, cây sấu, cây cơm nguội mang hồn Hà Nội bị đốn xuống. Nhưng nỗi đau những trang sử sống của Hà Nội bị giết chết, những mảnh hồn thiên nhiên Hà Nội bị sát hại bởi sự thiếu vắng trí tuệ và quá thừa lòng tham lam của đám quan chức Hà Nội hôm nay thì không bao giờ mất đi. Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội sẽ phải mang nỗi đau này đi cùng năm tháng.





Phạm Đình Trọng





Tìm xưa






Tìm xưa



Anh dắt em về phố xưa tìm cũ
Bong bóng mưa rơi đầu ngọn gió
Thèm một màu bụi đỏ
Trên áo lụa vương hương

Anh dắt em về phố cũ tìm thương
Mong lấp đầy nỗi nhớ
Bao năm rồi ta cùng bỏ đi xa
Em làm người tha phương
Anh là người mắc nợ

Anh dắt em về phố cũ tìm sương
Mùa đông thời áo trắng
Anh đưa em đi qua những con đường nắng
Vàng dã quì trên tay
Ngày thu vàng ruộm lá heo may
Gieo buồn vô cớ

Anh dắt em về phố xưa tìm cũ
Pleiku muôn đời vẫn thế
Dẫu qua nghìn dâu bể
Vẫn hiền hòa một mái núi trú thân

Tìm xưa

Anh dắt em về phố cũ tìm xuân
Nơi chắt chiu nét tình ngày mới lớn
Nơi cất giấu mảnh trăng non thơm vành môi cong cớn
Xanh hoài trái đắng ban sơ

Anh dắt em về phố cũ tìm thơ
Ngồi xuống bên hồ
Chiều vây sương ẩm đục
Ly cafe quán cóc
Tóc em rối bời gió núi hương đưa

Anh dắt em về phố cũ tìm xưa
Thương nhau thêm chút nữa dại khờ
Trên từng ngón tay thắp lửa đời nhau
Tìm hơi ấm điệu đồng dao
Ru tình hiền mấy thuở
Anh dắt em về ngày nắng đổ
Anh dắt em về ngày phố mưa

Anh dắt em về phố cũ tìm xưa
Nuôi-tình-nhau-vào-muôn-thuở
Pleiku ! Phố cũ !
Anh dắt em về
Lọ dọ...
Tìm xưa !

               --------------------lê.23.03.2015------------------- 



Nguồn: Tại đây
(blog: Phố núi và bạn bè...) 



Tuesday, 24 March 2015

Незабудка - Forget-me-not - Xin đừng quên tôi







Lâu rồi mới lạ có dịp nói tiếng Nga với người Nga. Tuy chỉ nói chuyện qua điện thoại nhưng hai người cũng hiểu nhau, hẹn sẽ gặp nhau ở Sài Gòn. Lâu ngày nghe thứ tiếng quen thuộc, những âm từ quen thuộc cũng cảm thấy bồi hồi. Có lẽ vì vậy mà trong khi nói chuyện giọng mình không được chuẩn nứa, cứ như là người nói ngọng. Từ ngày về nước mình bẳng không dùng đến tiếng Nga, vốn từ cũng rơi rụng gần hết.


Hôm nay nhắc tiếng Nga, thứ tiếng mình yêu, lại muốn nghe bài hát "Незабудка", Ион Суручану hát. Незабудка là tên tiếng Nga của hoa Forget-me-not  - xin đừng quên tôi. Thứ hoa giản dị dịu dàng giống lắm hoa thạch thảo ở VN mình. Mình yêu bài hát này, rồi yêu loài hoa có cái tên rất đẹp ấy. Truyền thuyết của người Đức kể một hiệp sĩ đã cố gắng hái tặng người tình những nhành hoa xanh dịu dàng bên suối nhưng vì trọng lượng áo giáp quá nặng ông bị ngã. Trước khi bị dòng nước cuốn trôi ông chỉ kịp kêu lên "Xin đừng quên tôi". Loài hoa này có cái tên ấy từ đó.Người ta tin là những cô gái mang theo hoa này sẽ không bị người yêu quên lãng. Là vậy, phụ nữ lúc nào cũng yếu đuối trong tình yêu.
 
Незабудка 



Мы с тобою встретились посредине лета,
Были голубыми небо и цветы.
Я скажу спасибо случаю за это,
Что передо мною появилась ты.



Я свое смущенье приукрасил шуткой,
И еще подумал про себя тайком,
Что тебя назвал бы только незабудкой,
Голубым и нежным солнечным цветком.



Незабудка, незабудка, иногда одна минутка,
Иногда одна минутка значит больше чем года.
Незабудка, незабудка, в сказке я живу как будто,
И тебя я, незабудка, не забуду никогда.



Так судьбa нам выпалa, что пришлось расстаться,
Даже твое имя неизвестно мне.
Только остается мне с тобой встречаться
Звездными ночами, да и то во сне. 


Я стою, волнуясь, в телефонной будке,
Телефон твой где-то мне нашли друзья.
Набираю номер, здравствуй, незабудка,
Так всю жизнь хотел бы звать тебя лишь я.



Незабудка, незабудка, иногда одна минутка,
Иногда одна минутка значит больше чем года.
Незабудка, незабудка, в сказке я живу как будто,
И тебя я, незабудка, не забуду никогда.



Незабудка, незабудка, иногда одна минутка,
Иногда одна минутка значит больше чем года.
Незабудка, незабудка, в сказке я живу как будто,
И тебя я, незабудка, не забуду никогда.

Добрынин Вячеслав
слова: Рябинин М.

Hoa không quên 


Anh đã gặp em vào giữa mùa hè
Trời khi ấy cùng muôn hoa xanh ngắt
Anh sẽ mãi cảm ơn về khoảnh khắc
Khi trước anh hiển hiện dáng hình em


Anh bông đùa để che phút rối lòng
Và còn nữa: anh đã thầm nghĩ lén
Rằng chỉ gọi em là "hoa không quên"
Đóa hoa nhỏ, dịu mềm, ngời trong nắng.



Hoa không quên, ơi bông hoa không quên
Có đôi khi dù chỉ là một phút
Có đôi khi dù chỉ là khoảnh khắc
Có nghĩa hơn là cả những tháng năm

Hoa không quên, ơi bông hoa không quên
Anh dường như đang sống trong truyện cổ
Và em nhé, hoa không quên bé nhỏ
Không bao giờ anh có thể quên đâu



Số phận thôi đành mình phải xa nhau
Cả đến tên em – anh còn chưa rõ
Chỉ còn được cùng với em gặp gỡ
Những đêm sao, nhưng trong giấc mơ thôi…. 


Anh đứng trong buồng điện thoại, bồi hồi
Bạn bè đã tìm cho anh số của em đâu đó
Anh quay số - Chào hoa không quên bé nhỏ
Mong gọi em cả đời như thế chỉ mình anh.



Hoa không quên, ơi bông hoa không quên
Có đôi khi dù chỉ là một phút
Có đôi khi dù chỉ là khoảnh khắc
Có nghĩa hơn là cả những tháng năm

Hoa không quên, ơi bông hoa không quên
Anh dường như đang sống trong truyện cổ
Và em nhé, hoa không quên bé nhỏ
Không bao giờ anh có thể quên đâu

Dịch:Lưu Minh Phương 

Monday, 23 March 2015

Лето. Море. Ты и я








Помнишь? Мы по берегу брели.
Лето, море... Бархатные волны
Нам шептали что-то о любви.
Обнимало, опьяняло солнце...






Я была немножечко другой.
Я была принцессою из сказки... 
Ты хотел, что б я была такой такой. 
Нам дарило море свои ласки...






Помнишь? Так бывает только в снах:
В солнце и в меня влюблённый...
Привкус моря на моих губах,
И желания нахлынувшие волны...





Снова лето... Встретимся опять.
Шепчет и зовет нас шум прибоя.
Укради у всех, что б целовать 
Снова мои губы вкуса моря...










Vỉa hè : Miếng ăn khác nhau chỗ nào?









Một chung cư sang trọng có 50 hộ dân giàu có ở đòi đuổi 500 người bán hàng rong ở cái hẻm kế bên cút đi cho phố thị đẹp đẽ, thêm phần sang trọng trọn vẹn. Nó không phải là công bằng, đó chỉ là thứ lý thuyết ngụy biện của những người cầm dùi cui và nhân danh “vì đô thị xanh sạch đẹp” vung lên đập những kẻ yếu thế.

Khi viết bài này, tôi vừa xem xong một diễn thuyết của ông Enrique Penalosa “Tại sao xe bus lại là biểu hiện của dân chủ trong thực tế?”(*), cựu thị trưởng của thành phố Bogóta, Colombia, người đã từng biến thành phố này từ một thiên đường của tội phạm, trung tâm của tham nhũng và bạo lực trở thành một trong những thành phố bình an nhất, nhờ vào việc chăm sóc từng cư dân của mình. Một trong những lý thuyết mà Enrique nói ông đã đeo đuổi khi làm thị trưởng và ra quyết định đó là: Sự công bằng trong chất lượng cuộc sống.

Một chiếc xe bus với 80 hành khách trong xe xứng đáng có một con đường rộng hơn gấp 80 lần so với 1 chiếc xe hơi chỉ với 1 người ngồi lái. Một người lái một chiếc xe đạp trị giá $30 cũng có sinh mạng quý giá tương đương với người ngồi trong chiếc xe hơi trị giá $30.000. Dựa vào lý thuyết  đó, (dù rằng chính ông thừa nhận khi diễn thuyết là “một sự công bằng ta đã quên mất”), Enrique đã xây dựng một hệ thống đường đi bộ khổng lồ dành cho những cư dân đang hàng ngày phải sống cạnh sự đe dọa lấn chiếm của những bãi đậu xe hơi. Hệ thống xe bus mang tên TransMilenio khiến đường chạy xe bus rộng gấp nhiều lần xe hơi, và những người lái xe hơi đang xếp hàng nhích ga từng chút phải “chết thèm” với hệ thống xe bus công cộng đang chạy với tốc độ cao bên cạnh.

Lý thuyết của Enrique về sự công bằng trong chất lượng sống đã khiến tôi nghĩ về những người bán hàng rong trên vỉa hè ở thành phố lớn tại Việt Nam. Họ là những người (đa số) xuất thân từ nông thôn. Cũng như bao cư dân công bình khác trong xã hội, nếu làm ra lúa, trồng ra cafe, trồng ra sầu riêng mà đem bán, họ đều phải chịu thuế như bao viên chức thành phố cổ cồn ngồi xe hơi khác. Họ thực thi trách nhiệm với nhà nước và xã hội dựa trên phần thu nhập họ tạo ra trong cuộc sống – như bất cứ cái người  thành phố nào đang ngồi xe hơi và lấn chiếm vỉa hè một cách thoải mái ở các quán cafe sang trọng ở quận 1 (TP.HCM).

Sự phân công lao động kém cỏi, tình trạng thất nghiệp và thừa thãi lao động – là lỗi của chính cái nhà nước họ đã đóng thuế – đã khiến rất nhiều người ở nông thôn lâm vào cảnh đói kém và phải bỏ xứ đi kiếm ăn xa nhà. Tại sao họ cũng đóng thuế mà không được đối xử công bằng như bao công dân khác? – Sẽ không ai có đủ can đảm trả lời rằng cứ ở đấy và sống với phần ruộng lúa và giá cafe liên tục xuống giá một cách không kiểm soát thì người nông dân sẽ khỏe re êm xuôi sống sung túc. Sự bất an đó đẩy rất nhiều người lên thành phố mưu sinh – như một hệ quả của nhà nước tổ chức kém và thiếu hiệu quả trong phân bố lao động và bình ổn thị trường nông sản cho người dân.

Ấy vậy mà, khi bước vào phố thị, thành phố và những trí thức cổ cồn sang trọng (vốn hằng ngày vẫn dừng xe mua mớ rau của đám hàng rong vỉa hè khi tan sở) thẳng thừng chỉ vào mặt họ và nói: Chúng mày chỉ làm bẩn thành phố, dẹp hàng rong vỉa hè đi cho đẹp sạch văn minh.

Nhưng văn minh là thế nào? Văn minh liệu có phải là một nhóm người có nhà thành phố, có xe hơi muốn đi hẻm rộng nên thấy mình thật ức chế khi lũ người kia dựng lên gánh hàng rong đầu xóm làm bẩn mắt mình? Văn minh liệu có phải là những cuộc chạy tán loạn, ném đồ của người hàng rong lên xe, chửi bới họ như chó mèo, siết cổ họ như tội phạm rồi gọi đó là “làm đẹp đô thị”?

Mưu sinh và di chuyển là quyền tự do của hầu hết con người trong cuộc sống này. Đói kém nơi này tự khắc phải đến nơi sung túc hơn làm ăn. Và vì họ – khi làm nông dân – cũng phải đóng thuế hằng năm cho nhà nước – họ cũng là những công dân có quyền mưu sinh ở thành phố như bất cứ cô cậu cổ cồn lái xe hơi nào.

Nếu bạn từng đi trên con đường Trường Chinh ở TP.HCM, có bao giờ bạn tự hỏi tại sao lại có một cái làn xe hơi to gấp 4 lần xe máy, trong khi chỉ có 3 – 4 chiếc xe hơi chạy qua, trong khi hàng nghìn chiếc xe máy phải nối đuôi nhau đi 5 km/h trong một đám kẹt cứng? Cái đó đâu có gọi là văn minh hay công bằng – cái đó là một cuộc đầu tư công để phụng sự những người giàu có. Nó cũng giống như cuộc chiến với hàng rong. Một cái chung cư sang trọng có 50 hộ dân giàu có ở đòi đuổi 500 người bán hàng rong ở cái hẻm kế bên cút đi cho phố thị đẹp đẽ, thêm phần sang trọng trọn vẹn. Nó không phải là công bằng, đó chỉ là thứ lý thuyết ngụy biện của những người cầm dùi cui và nhân danh “vì đô thị xanh sạch đẹp” vung lên đập những kẻ yếu thế, nghèo khổ – không chung giới với mình.

Nào chỉ có xứ TP.HCM này có hàng rong, cả thế giới này có hàng rong. Tại sao những người nghèo đô thị không được xếp vào một vị trí đàng hoàng để họ có thể mưu sinh, đóng thuế phù hợp với thu nhập và có nghĩa vụ chịu trách nhiệm về chất lượng hàng hóa của mình? Tại sao chính quyền không phải là người đối thoại để lập lại trật tự, với giao kèo về rác thải, vệ sinh, món ăn, hàng hóa mà lại hóa thành người cầm dùi cui đi siết cổ người đẩy xe hàng rong? – Chẳng phải chính quyền có thể đối thoại với những nhà hàng sang trọng, để biến vỉa hè thành bãi đậu xe hơi cho khách tới ăn hay bàn để cafe cho khách ra ngồi hóng gió?

Tại sao thay vì những chính sách tôn trọng, không cổ súy nhưng không xua đuổi và hằn học, lại là những chiếc xe hơi và đám người “trật tự đô thị” được trả lương (bằng thuế của người dân) để hè nhau đi giật rổ cà chua, chích điện anh hàng rong, đạp đổ thúng bánh tráng của bà già?

Có người ngụy biện rằng đám hàng rong phải trả tiền cho anh chị giang hồ để “giữ chỗ”, không thì đừng mơ mà bán. Vậy tại sao chính những người đang quy hoạch vỉa hè không thỏa hiệp được với người bán hàng rong như đám anh chị giang hồ kia làm được? Tại sao họ lại đẩy những người dân nghèo vào thế đối lập với chính mình – để họ quay ra bất chấp tất cả, vẫn bưng thúng mủng hàng hóa ra đường bán, để tranh cướp cho được vài chục nghìn trên rổ cà chua hay gánh rau xanh?

Miếng ăn sao lại là đặc quyền của những người đô thị – cho rằng đô thị thuộc về mình, phải đẹp như ý mình, xanh vừa mắt mình. Đất đai, thành thị, miếng ăn vốn dĩ là không thuộc về một nhóm đặc quyền nào, nó phải có những phần thuộc về những nhóm người nhất định. Nếu người thành thị được lái xe máy đi làm ở cao ốc, thì những người hàng rong cũng có quyền đẩy xe đạp đến một vị trí phố xá thích hợp và kiếm miếng ăn qua ngày.

Nếu không làm được điều đó, nó là lỗi của hệ thống quản lý đô thị cực đoan, không thừa nhận nhóm dân cư thất nghiệp đang cần mưu sinh bằng nghề tự phát như hàng rong, là nhắm mắt che tai trước hàng triệu người còn no đói thất thường với xe đậu hũ, gánh chè đậu đen. Đó không phải là trật tự đô thị, đó là sự ngụy biện của những người mang phong thái của sự giàu có đang rũ bỏ kẻ khác khỏi cái thành phố mà họ và người nghèo kia đều phải đóng thuế như nhau.

Đó là một sự bất công đô thị được trang điểm bằng cái áo “vì văn minh và thành phố sạch đẹp”.

Giống như Enrique Penalosa phân tích trong bài phỏng vấn dành cho New York Times: “Ở các nước đang phát triển, hầu hết mọi người không có xe hơi, vì thế tôi nói, xây dựng những đường đi bộ tốt là xây dựng một nền dân chủ. Đường đi bộ là biểu hiện của sự công bằng. Ở các nước đang phát triển, đường đi bộ lại không phải là ưu tiên hàng đầu. Họ ưu tiên xây đường cao tốc và đường cho xe hơi.”… “Chúng ta xây đường cho xe hơi còn nhiều hơn hạnh phúc cho trẻ con… Những người có thu nhập cao ở các nước đang phát triển chẳng bao giờ đi bộ. Họ nghĩ thành phố là nơi đầy đe dọa – và có khi hàng tháng trời họ ra ngoài mà chẳng hề phải đi bộ qua một block nhà nào.”

Quả thật, ở TP.HCM, khi dẹp đuổi hàng rong và xô đẩy vỉa hè, thực ra là người ta đang dọn đường cho những người giàu đi qua cho thật mát mẻ, thong dong…

Khải Đơn
Theo: Báo Thanh Niên 










Bài mới đăng

Bài ngẫu nhiên